“रुग्णांच्या खिशावर दरोडा थांबवा!”
रुग्णालयाच्या मेडिकलमधूनच औषधे घ्या, अशी सक्ती बेकायदेशीर; FDA ची स्पष्ट भूमिका, नागरिकांनी जाणून घ्या आपले हक्क
गडचिरोली :-आजारपण हे कोणत्याही कुटुंबासाठी भावनिक आणि आर्थिकदृष्ट्या कठीण संकट असते. अशा वेळी रुग्णाच्या जीवाची चिंता, उपचारांचा ताण आणि वाढणारा खर्च यामुळे अनेक कुटुंबे हतबल होतात. याच असहाय्य परिस्थितीचा गैरफायदा घेत काही रुग्णालये रुग्ण आणि त्यांच्या नातेवाईकांवर औषधे केवळ रुग्णालयाशी संलग्न मेडिकल स्टोअरमधूनच खरेदी करण्याचा दबाव आणत असल्याच्या तक्रारी वारंवार समोर येत आहेत. “हे औषध बाहेर मिळणार नाही”, “फक्त आमच्याच मेडिकलमधून घ्यावे लागेल”, “बाहेरून औषधे आणली तर जबाबदारी आमची राहणार नाही” अशा धमकीवजा सूचना देऊन अनेक कुटुंबांना आर्थिक फटका बसत असल्याचे वास्तव आहे. उपचारासाठी आधीच हजारो-लाखो रुपये खर्च होत असताना औषधांच्या नावाखाली होणारी ही सक्ती सामान्य नागरिकांच्या जखमेवर मीठ चोळणारी ठरत आहे. मात्र, महाराष्ट्र अन्न व औषध प्रशासन (FDA) ने डिसेंबर २०२२ मध्ये स्पष्ट आदेश देत सांगितले आहे की, रुग्णांना रुग्णालयाशी संलग्न मेडिकल स्टोअरमधूनच औषधे खरेदी करण्यास भाग पाडता येणार नाही. रुग्णांना कोणत्याही परवानाधारक मेडिकल स्टोअरमधून औषधे घेण्याचा पूर्ण अधिकार आहे.
रुग्णांचे महत्त्वाचे हक्क
✔ कोणत्याही परवानाधारक मेडिकलमधून औषधे खरेदी करण्याचा अधिकार
✔ औषधांच्या किंमतींची तुलना करून स्वस्त पर्याय निवडण्याचा अधिकार
✔ जेनेरिक औषधांबाबत माहिती मागण्याचा अधिकार
✔ डॉक्टरांच्या प्रिस्क्रिप्शनची प्रत मिळवण्याचा अधिकार
✔ प्रत्येक औषधाचे अधिकृत बिल घेण्याचा अधिकार
काय आहे नियमबाह्य?
❌ रुग्णालयाच्या मेडिकलमधूनच औषधे घेण्याची सक्ती करणे
❌ बाहेर औषधे उपलब्ध नाहीत असे खोटे सांगणे
❌ बाहेरून औषधे आणल्यास उपचार नाकारण्याची धमकी देणे
❌ रुग्ण किंवा नातेवाईकांवर मानसिक दबाव टाकणे
❌ स्वस्त किंवा पर्यायी औषधांची माहिती लपविणे
आरोग्यसेवा ही व्यवसाय नव्हे तर सेवा मानली जाते. त्यामुळे रुग्णांच्या अडचणींचा गैरफायदा घेऊन त्यांच्यावर आर्थिक बोजा टाकणे ही अत्यंत गंभीर बाब आहे. नागरिकांनी आपले हक्क जाणून घेतल्यास अशा प्रकारांना आळा बसू शकतो.
तक्रार करायची असल्यास…
तक्रार करताना रुग्णालयाचे नाव, पत्ता, तारीख, वेळ, संबंधित डॉक्टर किंवा कर्मचाऱ्यांची माहिती, प्रिस्क्रिप्शन, बिल आणि इतर पुरावे जतन करून ठेवा.
महाराष्ट्र FDA हेल्पलाईन : 1800-222-365
ई-मेल : comm.fda-mah@nic.in
जनतेसाठी संदेश
“आजारी असताना आपण कमकुवत असू शकतो, पण आपल्या हक्कांबाबत जागरूक असणे हीच सर्वात मोठी ताकद आहे. रुग्णालय उपचार देऊ शकते, पण औषधे कुठून घ्यायची हे ठरवण्याचा अधिकार फक्त आणि फक्त रुग्णाचा आहे.”
जागरूक रुग्ण – सुरक्षित रुग्ण, सशक्त नागरिक!
